Ik ben 58 jaar oud. Ik ben 33 jaar getrouwd, heb drie kinderen grootgebracht die zelfstandig zijn, mijn rekeningen op tijd betaald en me aan elke onzichtbare regel gehouden die het leven voorspelbaar zou moeten maken. En toch, op de een of andere manier, werd ik door mijn eigen verhaal overvallen als in een slecht geschreven soapserie.
Men zegt vaak dat alles stil wordt zodra je kinderen het huis uit zijn. Dat is een leugen. Het lawaai verdwijnt niet, het verandert alleen maar. Je hoort niet langer: « Mam, ik kan mijn schoenen niet vinden », maar: « Mam, heb je al nagedacht over je nalatenschap? » en « Wie mag je medisch vertegenwoordigen als er iets met je gebeurt? »
Ik geef Engelse les op de middelbare school. Mijn dagen worden gevuld met cafeïne, puberale emoties tot het uiterste en essays waarin ik vol zelfvertrouwen symboliek analyseer die door geen enkele auteur, levend of dood, bedoeld is. Mijn man, Mark, is elektrotechnisch ingenieur – een man die tot in de puntjes betrouwbaar is. Zo’n man die ‘s avonds laat een kapotte vaatwasser kan repareren en ‘s ochtends vroeg nog een perfect uitgebalanceerde lunch klaar kan maken.
We begonnen met een voorzichtig optimisme aan de zogenaamde ‘lege nest’-jaren. Minder chaos. Rustiger etentjes. Misschien zelfs weekenden die niet afhingen van andermans schema.
Toen sloeg de realiteit toe.
Mijn moeder is tweeëntachtig. Haar geest is vlijmscherp – ze kan nog steeds een opmerking maken die zo precies is dat ze je diep raakt – maar haar lichaam laat haar stukje bij stukje in de steek. In januari gleed ze uit op de keukenvloer en brak haar heup. Van de ene op de andere dag zat de vrouw die ooit elke hulp had geweigerd, vastgekluisterd aan een relaxstoel, de uren tellend tussen de doses pijnstillers.
Mijn vader was jaren eerder plotseling en zonder waarschuwing overleden. De ene dag discussieerde hij nog over mijn beoordelingsbeleid; de volgende dag was hij er niet meer. Hij had mijn moeder financieel veilig achtergelaten: land, investeringen, hetzelfde huis waar ze al veertig jaar woonden. In ons kleine stadje wist iedereen dat ze geld had, ook al kocht ze eigenwijs altijd het goedkoopste merk.
Na de breuk sprak de maatschappelijk werker van het ziekenhuis zachtjes en zorgvuldig haar woorden kiezend. Mijn moeder had (nog) geen verpleeghuis nodig. Wat ze nodig had, was hulp. Iemand die haar hielp met lopen, medicijnen innemen en eten. Iemand die ervoor zorgde dat ze niet opnieuw viel, terwijl diegene volhield dat het « prima » met haar ging.
Ik kon er niet fulltime zijn. Mark werkte. Ik werkte. Onze kinderen waren volwassen, verspreid over hun eigen leven. Dus deed ik wat verantwoordelijke dochters doen: ik begon te zoeken naar een oppas.
Dat was het moment dat Alyssa in ons leven kwam.
En toen begon alles op een manier te ontrafelen die ik nooit had zien aankomen.
Zesentwintig. Een kalme glimlach. Een zachte stem. Ze kwam bij haar moeder thuis aan in een lichtblauwe dokterskleding, met een net knotje in haar haar en sportschoenen die er serieus uitzagen. Ze had een map onder haar arm. Een map.
We zaten aan de keukentafel en ze schoof het naar me toe.
‘Ik heb een voorbeeldzorgplan afgedrukt op basis van de ontslaggegevens van uw moeder,’ zei ze. ‘We kunnen het samen aanpassen.’
Mijn moeder fleurde op. « Oh, ze is georganiseerd, » fluisterde ze later tegen me. « Ik vind haar aardig. »
Alyssa stelde slimme vragen, luisterde naar de mening van haar moeder, onderbrak haar niet en behandelde haar niet als een klein kind. Haar referenties waren lovend. Ze woonde op vijftien minuten afstand en was bezig met een opleiding tot verpleegkundige.
Het voelde als een gebedsverhooring.
We hebben haar aangenomen voor doordeweekse dagen en een korte dienst op zondag.
De eerste paar weken was Alyssa perfect. Ze kookte echte maaltijden in plaats van de « toast met kaas »-maaltijden van mijn moeder. Ze zorgde ervoor dat mijn moeder haar medicijnen innam. Ze hielp haar door haar fysiotherapie-oefeningen heen zonder haar een zielig gevoel te geven. De buren waren dol op haar. Ze stofte zelfs de bovenkant van de fotolijstjes van mijn moeder af, die volgens mij al sinds de tijd van Clinton niet meer waren afgestoft.
Elke zondag na de lunch nam ze moeder mee voor een rustige wandeling rond het blok. Moeder vond het heerlijk: frisse lucht, een andere omgeving en de gelegenheid om te roddelen over wiens tuin er het mooist uitzag.
Toen veranderde er iets.
In het begin was het maar een klein detail. Mama kwam na die zondagse wandelingen een beetje anders thuis. Niet echt overstuur, maar wel gespannen. Haar glimlach voelde geforceerd aan, alsof ze iets probeerde te verbergen.
‘Hoe was de wandeling?’ vroeg ik dan.
‘Het was leuk, schat,’ zei ze dan.
Dezelfde woorden, dezelfde toon. Elke week weer.
De eerste keer geloofde ik haar. Bij de vierde of vijfde keer begon mijn maag zich om te draaien. Mijn moeder is veel dingen, maar ze is geen grammofoonplaat die steeds hetzelfde herhaalt.
Afgelopen zondag kwamen ze terug, en toen wist ik dat er echt iets mis was.
Ik stond in de gang toen de voordeur openging. Alyssa’s hand zweefde vlak bij de elleboog van mijn moeder, en haar ogen waren rood en opgezwollen. Niet alleen moe. Ze zag er geschrokken uit.
‘Die wandeling heeft me uitgeput,’ mompelde mama en ze liep meteen naar haar kamer.
Haar hand trilde op haar rollator.
