Netelroos:  Verheven, goed begrensde laesies die in het midden licht en aan de rand rood kunnen zijn.

Pruritus:  Jeuk die mild tot zeer intens kan zijn.

Vluchtig karakter:  Een van de meest opvallende kenmerken is dat individuele bultjes meestal binnen 24 uur verdwijnen zonder een spoor achter te laten. Op andere delen van het lichaam kunnen echter wel nieuwe bultjes verschijnen.

In sommige gevallen kan urticaria gepaard gaan met angio-oedeem, een zwelling van de diepere huidlagen. Angio-oedeem treft vaak de oogleden, lippen, handen, voeten of geslachtsdelen en kan een beklemmend of pijnlijk gevoel veroorzaken. Als angio-oedeem de keel of tong aantast, kan dit ademhalingsproblemen veroorzaken en wordt het beschouwd als een medisch noodgeval.

Soorten urticaria

Urticaria wordt primair ingedeeld op basis van de duur ervan:

Acute urticaria:  Dit is de meest voorkomende vorm. De uitbraken duren minder dan zes weken en de oorzaak is vaak aanwijsbaar.

Chronische urticaria:  wordt vastgesteld wanneer de uitbraken langer dan zes weken aanhouden. In veel gevallen van chronische urticaria is de specifieke oorzaak moeilijk te bepalen, wat bekend staat als chronische spontane (of idiopathische) urticaria.

Daarnaast bestaat er induceerbare of fysieke urticaria, waarbij de netelroos wordt veroorzaakt door een specifieke externe stimulus, zoals:

Dermografie:  Het verschijnen van netelroos bij het krabben of wrijven van de huid.

Koude-urticaria:  wordt veroorzaakt door blootstelling aan kou.

Druk-urticaria:  Veroorzaakt door aanhoudende druk op de huid (bijvoorbeeld door strakke kleding).

Zonne-urticaria:  Veroorzaakt door blootstelling aan zonlicht.

Cholinerge urticaria:  houdt verband met een verhoging van de lichaamstemperatuur, bijvoorbeeld tijdens het sporten of een warm bad.

Veelvoorkomende oorzaken van urticaria

Het scala aan mogelijke triggers voor acute urticaria is breed:

Allergische reacties:  op voedingsmiddelen (zoals schaaldieren, noten, eieren en melk), medicijnen (antibiotica, pijnstillers zoals aspirine of ibuprofen), insectenbeten of latex.

Infecties:  Zowel virale (zoals verkoudheid of hepatitis) als bacteriële (zoals keelontsteking).

Fysieke factoren:  Zoals vermeld bij induceerbare urticaria.

Emotionele stress:  Hoewel het geen directe oorzaak is, kan het de uitbraak bij gevoelige personen verergeren.

Bij chronische urticaria wordt vaak geen externe oorzaak gevonden. In een aanzienlijk percentage van deze gevallen wordt gedacht dat de oorzaak auto-immuun is, wat betekent dat het lichaamseigen immuunsysteem mestcellen aanvalt.

Diagnose en behandeling

De diagnose urticaria wordt voornamelijk gesteld op basis van lichamelijk onderzoek en medische voorgeschiedenis van de patiënt. De arts zal proberen de duur van de uitbraken en mogelijke triggers te bepalen.

De behandeling is primair gericht op het verlichten van de symptomen en, indien mogelijk, het vermijden van uitlokkende factoren:

Antihistaminica:  Dit is de hoeksteen van de behandeling. Ze blokkeren de werking van histamine, waardoor jeuk en galbulten verminderen. Er worden zowel vrij verkrijgbare als op recept verkrijgbare antihistaminica gebruikt.

Corticosteroïden:  Bij ernstigere of aanhoudende gevallen kunnen gedurende een korte periode orale corticosteroïden worden voorgeschreven om de ontsteking te verminderen.

Vermijd triggers:  Als er een specifieke trigger is geïdentificeerd, bijvoorbeeld een voedingsmiddel of medicijn, is de belangrijkste maatregel om deze te vermijden.