Seborroïsche keratose
Dit is een goedaardige (niet-kankerachtige) huidgroei die eruitziet als een bruine, zwarte of lichtbruine vlek. Het ziet er vaak wasachtig of wratachtig uit en kan overal op het lichaam voorkomen. Seborroïsche keratosen komen veel voor bij ouderen en nemen met de leeftijd toe. Ze zijn ongevaarlijk en behoeven meestal geen behandeling, tenzij ze geïrriteerd of ontsierend raken.
Actinische keratose (zonnekeratose)
Dit type wordt beschouwd als voorstadium van kanker. Het manifesteert zich meestal als ruwe, droge of schilferige plekken op huidgebieden die veel zonlicht ontvangen, zoals het gezicht, de oren, de hoofdhuid, de handen en de onderarmen. Actinische keratosen worden veroorzaakt door langdurige blootstelling aan ultraviolette (UV) straling en kunnen zich ontwikkelen tot plaveiselcelcarcinoom als ze niet worden behandeld.
Keratosis Pilaris
Deze onschuldige aandoening, ook wel bekend als “kippenvel”, veroorzaakt kleine, ruwe bultjes, meestal op de armen, dijen, wangen of billen. Het is het gevolg van keratine die haarzakjes blokkeert. Hoewel het geen gezondheidsrisico vormt, kan het cosmetisch hinderlijk zijn. Keratosis pilaris komt vaker voor bij kinderen en adolescenten en verbetert vaak met de leeftijd.
Oorzaken en risicofactoren
Keratose kan door verschillende factoren worden veroorzaakt, afhankelijk van het type:
- Blootstelling aan de zon is de voornaamste oorzaak van actinische keratose.
- Genetica kan een rol spelen bij seborroïsche keratose en keratosis pilaris.
- Een droge huid, hormonale veranderingen en andere huidaandoeningen zoals eczeem kunnen bijdragen aan keratosis pilaris.
- Mensen met een lichte huid, mensen die veel tijd buiten doorbrengen of mensen bij wie huidziekten in de familie voorkomen, lopen een groter risico om bepaalde vormen van keratose te ontwikkelen.
Diagnose
Een dermatoloog kan keratose meestal diagnosticeren door middel van lichamelijk onderzoek. In sommige gevallen kan een huidbiopsie worden uitgevoerd om huidkanker uit te sluiten, vooral als de laesie verandert van vorm, grootte of kleur.
Behandelingsopties
De behandeling varieert afhankelijk van het type keratose:
- Seborroïsche keratose hoeft vaak niet behandeld te worden, maar verwijderingsmethoden zijn onder meer cryotherapie (bevriezing), curettage (schrapen), lasertherapie of elektrochirurgie.
- Actinische keratose moet behandeld worden om huidkanker te voorkomen. Mogelijke opties zijn cryotherapie, lokale medicatie zoals 5-fluorouracil of imiquimod, fotodynamische therapie en chemische peelings.
- Keratosis pilaris wordt meestal behandeld met vochtinbrengende crèmes, milde exfoliatie en crèmes die melkzuur, salicylzuur of ureum bevatten.
Preventie en beheer
Om uw risico op het ontwikkelen van keratose, met name actinische keratose, te verlagen, kunt u het volgende overwegen:
- Gebruik dagelijks een zonnebrandcrème met SPF 30 of hoger.
- Vermijd zonnebanken en beperk blootstelling aan de zon tijdens de piekuren.
- Gebruik regelmatig vochtinbrengende crèmes om keratosis pilaris onder controle te houden.
- Controleer uw huid regelmatig op nieuwe of veranderende vlekken en raadpleeg een dermatoloog voor een beoordeling.
Wanneer moet u een arts raadplegen?
Hoewel de meeste vormen van keratose ongevaarlijk zijn, dient u medisch advies in te winnen als:
- Een letsel wordt pijnlijk, bloedt of verandert snel.
- U weet niet zeker of een plekje goedaardig of kwaadaardig is.
- U wilt de letsels om cosmetische redenen laten verwijderen.
Kortom, keratose is een brede term die verschillende huidaandoeningen omvat. Hoewel veel vormen puur cosmetisch zijn, brengen sommige mogelijke gezondheidsrisico’s met zich mee. Inzicht in het type keratose dat u heeft, is de eerste stap naar een effectieve behandeling en gemoedsrust.
